بیبی دیجیتال یا اوتیسم مجازی سرنوشت کودکان گوشی به دست
بهاره یاری/چشم انداز پارس- تهران-/با وجود اینکه در خانه بازی پر ازاسباب بازی های متنوع بود و کودکان بسیاری شاد و خوشحال در حال بازی کردن بودند اما کودکی در گوشه ای کز کرده بود و زیر لب« گوشی موبایل می خواهم» را زمزمه می کرد.
چشم انداز پارس – از نظر ظاهری مشخص نمی شود که مشکلی داشته باشد،کاملا سالم زیبا و خوش پوش است اما از نظر روانی و اجتماعی از هیچ چیز لذت نمی برد، به جز گوشی موبایل.او حتی حاضر به ایستادن نیست و قدرت کلامش تنها در چند کلمه خلاصه می شود.
چشم انداز پارس-مغز کودک تا 2 سالگی رشد بسزایی دارد. مراقبتهای این دوره در زندگی او بسیار تعیین کننده است.مغز کودکان زیر دو سالی که از ابزار دیجیتالی استفاده میکنند،محدود به پردازش های صوتی -تصویری دیجیتالی شده و عملکرد و ساختار آن به شکل طبیعی تکامل نخواهد یافت. در واقع مدارهای اجتماعی به دلیل محرومیت این کودکان از دریافت انواع محرکها و ارتباطات تشکیل نمی شود. برای نمونه رشد حرکتی، کلامی، رشد ارتباطی و اجتماعی در کودکان تضعیف شده و به سندروم دیجیتال بیبی مبتلا می شوند.
این کودکان به مرور دچار اوتیسم مجازی شده که به آن digital baby نیز می گویند.
علائم اصلی این نوع اوتیسم شامل :تاخیر و نقص در رشد کلامی، ارتباط چشمی و ارتباط اجتماعی است. علائم سندروم کودک دیجیتال نیز همانند اوتیسم ژنتیکی دیده میشود.تفاوت در این است که با حذف و یا کمرنگ کردن استفاده از وسایل دیجیتالی و الکترونیکی، علائم در این نوع کودکان کمرنگ تر شده و از بین می رود اما در نهایت امکان دارد که حالت طبیعی رشد مغز مانند دیگر کودکان نداشته باشند.
به گفته مدیر یکی از خانه بازی ها در شمال شرق تهران، این پسربچه بیبی دیجیتال که کارن نام دارد،مدام برای پیدا کردن گوشی موبایل از این سو به آن سو خودش را می کشاند.
این مدیر با بیان این که او حتی درست نمی ایستد و مدام خودش را روی زمین می اندازد،به این علت اشاره کردو گفت:متاسفانه در سن کاملا نامناسب یعنی از 6 ماهگی، موبایل را به دستش داده اند و در بیشر اوقات در معرض فضای مجازی بوده است.
او به ناتوانایی های کارن اشاره کرد و ادامه داد:کودکی که در سن۶ سالگی می بایست حداقل مشغول بازی با اسباب بازی و همسالان خود شود،تمام فکر و ذکرش گوشی موبایل شده است و اصلا نمی تواند در جمع همسالان خود حضور داشته باشد.
وی با اشاره به این که کارن قدرت تکلم خود را از دست داده،افزود: متاسفانه دایره لغات او در حد چند کلمه، آب،غذا و گوشی موبایل شده است.
مدیرمهد با بیان این که کلاس آموزشی و بازی های کارن کاملا اختصاصی است،اظهار کرد:این کودک نسبت به چند ماه پیش تغییرات مثبتی داشته چرا که او را از فضای مجازی دور کرده ایم.مربی مهد به دنبال اصرار بیش از حد کودک،در کنار او می نشیند و در طول روز چند دقیقه ای گوشی به دستش می دهد و در مورد فیلم و عکس ها برایش توضیح می دهد.
چالش جدی اجتماعی و روانشناختی نسل جدید
این روزها پژوهشگران حوزه سلامت روان نسبت به افزایش نشانههای شبه اوتیسم در کودکان خردسال بهدلیل استفاده بیرویه از نمایشگرهای دیجیتال هشدار دادهاند. به گفته متخصصان، آنچه با عنوان «سندروم کودکان دیجیتالی» یا «اوتیسم مجازی» شناخته میشود، در حال تبدیل شدن به یکی از چالشهای جدی اجتماعی و روانشناختی نسل جدید است.
چراکه با گسترش فناوریهای دیجیتال و نفوذ آن به بافت زندگی روزمره، دنیای کودکی نیز دیگر شباهتی به گذشته ندارد. امروزه بسیاری از کودکان بهویژه سنین زیر ۴ سال، زمان قابلتوجهی را به پای نمایشگرهایی چون تبلت، تلفن همراه و تلویزیون میگذرانند. این سبک زندگی نوین، متخصصان روانشناسی کودک را با پدیدهای جدید به نام «سندروم کودکان دیجیتال» یا «اوتیسم مجازی» مواجه کرده است.
فاطمه احمدپور، روانشناس و مدرس نیز در این رابطه با تاکید بر روابط اجتماعی کودکان گفت:: «کودکان خردسال برای رشد طبیعی، نیاز به تعامل انسانی، بازی فیزیکی و تجربه حسی مستقیم دارند. مواجهه طولانی با صفحهنمایشها، نه تنها این نیازها را پاسخ نمیدهد بلکه زمینه بروز اختلالاتی مانند تأخیر در گفتار، کاهش ارتباط چشمی و بیتفاوتی عاطفی را فراهم میکند؛ که اینها از ویژگیهای اصلی اوتیسم می باشد.
وی با بیان این که درمان این بیماری به کمک توانبخشی انجام میشود، ادامه داد: تیم توانبخشی متشکل از کاردرمانی، گفتاردرمانی و روانشناسی و مشاوره کودک است که میتواند زمان درمان را سرعت بخشد.
احمدپور در پایان گفت:والدین توجه داشته باشند تا قبل از اینکه زمان طلایی درمان را از دست بدهند، با دیدن علائم این سندروم، به یک مرکز کاردرمانی مراجعه کنند.آن ها می توانند برای دوری کودکان از تلویزیون و موبایل ، آن ها را در کلاس های مختلف مانند والیبال، فوتبال ، نقاشی و غیره ثبت نام کنند./
